Kannabinoidy 101

1. Czym są kannabinoidy?

Kannabinoidy to grupa związków chemicznych, które oddziałują z siecią receptorów obecnych w całym organizmie i układzie nerwowym człowieka. Najlepiej znane są jako składniki rośliny konopi, ale ich historia sięga znacznie głębiej.

Naukowcy zidentyfikowali ponad 100 różnych kannabinoidów w samej tylko Cannabis sativa. Każdy z nich ma nieco inną budowę cząsteczkową, a to właśnie ona decyduje o tym, jak dany związek oddziałuje na receptory w organizmie, jakie wywołuje efekty i jak są one silne.

Wyróżnia się trzy rodzaje kannabinoidów i już na początku warto poznać wszystkie trzy:

• Fitokannabinoidy są naturalnie wytwarzane przez rośliny, przede wszystkim Cannabis sativa, ale w niewielkich ilościach występują też w czarnym pieprzu, jeżówce i kakao.
• Endokannabinoidy organizm ludzki wytwarza samodzielnie, w miarę potrzeb. To naturalne cząsteczki sygnałowe działające na ten sam układ receptorów.
• Kannabinoidy syntetyczne powstają w laboratorium, czy to do celów farmaceutycznych, czy, w swoich niebezpiecznych odmianach, jako narkotyki rekreacyjne.

Gdy większość ludzi mówi o kannabinoidach, ma na myśli fitokannabinoidy, a konkretnie te pozyskiwane z konopi. Najbardziej znane są CBD (kannabidiol) i THC (tetrahydrokannabinol). W miarę postępu badań coraz większym zainteresowaniem naukowym i komercyjnym cieszą się jednak także kannabinoidy występujące w mniejszych ilościach, takie jak CBG, CBN, CBC i THCV.

2. Jak powstają kannabinoidy?

Zrozumienie, w jaki sposób roślina konopi wytwarza kannabinoidy, pomaga wyjaśnić, dlaczego różne produkty konopne tak bardzo różnią się wyglądem, zapachem i działaniem, a także dlaczego surowy, niepodgrzewany kwiat konopi zawiera inne związki niż olejek CBD.

Punkt wyjścia: CBGA

Wszystkie kannabinoidy zaczynają swoje istnienie jako kwas kannabigerolowy (CBGA), nazywany czasem „matką kannabinoidów”. CBGA powstaje z dwóch prostszych prekursorów, kwasu oliwetolowego i pirofosforanu geranylu, w reakcji chemicznej zachodzącej w trichomach rośliny, czyli drobnych, gruczołowych włoskach pokrywających kwiaty i liście.

Za sprawą specyficznych enzymów roślinnych CBGA przekształca się następnie w trzy główne prekursory kwasowe:

• CBDA (kwas kannabidiolowy) jest prekursorem CBD
• THCA (kwas tetrahydrokannabinolowy) jest prekursorem THC
• CBCA (kwas kannabichromenowy) jest prekursorem CBC

CBGA, które nie zostanie przekształcone przez te enzymy, może samo przekształcić się w CBG w procesie dekarboksylacji.

Dekarboksylacja: jak kannabinoidy stają się aktywne

W swojej naturalnej, surowej postaci kannabinoidy występują jako kwasy. CBDA to nie to samo co CBD, a THCA, w przeciwieństwie do THC, nie działa psychoaktywnie. Przejście z formy kwasowej do aktywnej zachodzi w procesie dekarboksylacji, czyli odłączenia grupy karboksylowej (COOH) z uwolnieniem CO₂.

Proces ten zachodzi naturalnie, gdy materiał roślinny konopi zostaje:

• Podgrzany (palenie, waporyzacja, gotowanie)
• Wystawiony na dłuższe działanie światła lub powietrza (proces wolniejszy, rozłożony w czasie)

Dlatego właśnie olejki CBD powstające z ekstraktu konopnego są zwykle poddawane dekarboksylacji już na etapie przetwarzania, tak by CBD było obecne w swojej aktywnej, gotowej do użycia formie. To także wyjaśnia, dlaczego surowe liście konopi używane do soków czy kapsułek zawierają CBDA, a nie CBD, oraz dlaczego niektóre produkty projektuje się specjalnie tak, by zachować surowe, kwasowe formy kannabinoidów.

3. Układ endokannabinoidowy

Układ endokannabinoidowy (ECS) to jeden z najbardziej rozpowszechnionych i najważniejszych systemów regulacyjnych w organizmie człowieka. Odkryto go jednak dopiero na początku lat 90. XX wieku, czyli stosunkowo niedawno jak na standardy nauki, dlatego wciąż jest gorzej poznany niż na przykład układ krążenia czy układ nerwowy.

Układ endokannabinoidowy składa się z trzech głównych elementów:

1. Endokannabinoidy, czyli cząsteczki sygnałowe wytwarzane przez organizm
2. Receptory kannabinoidowe, białka znajdujące się na powierzchni komórek, z którymi łączą się endokannabinoidy i fitokannabinoidy
3. Enzymy, odpowiedzialne za syntezowanie endokannabinoidów w razie potrzeby oraz ich rozkładanie, gdy spełnią już swoje zadanie

Receptory CB1

Receptory CB1 znajdują się przede wszystkim w mózgu i ośrodkowym układzie nerwowym, szczególnie w obszarach odpowiedzialnych za pamięć, koordynację ruchową, odczuwanie bólu i apetyt. Należą do najliczniejszych receptorów w mózgu w ogóle. Gdy THC łączy się z receptorami CB1, wywołuje charakterystyczne, psychoaktywne działanie konopi. CBD ma z kolei bardzo niskie powinowactwo do receptorów CB1, dlatego nie wywołuje odurzenia.

Receptory CB2

Receptory CB2 rozmieszczone są głównie w układzie odpornościowym i tkankach obwodowych, w tym w jelitach, śledzionie, wątrobie i skórze. Odgrywają kluczową rolę w regulowaniu stanów zapalnych i odpowiedzi immunologicznej. Związki oddziałujące na receptory CB2 budzą szczególne zainteresowanie badaczy zajmujących się schorzeniami zapalnymi.

Poza CB1 i CB2

Badania pokazują, że kannabinoidy oddziałują na znacznie szerszy zestaw receptorów niż tylko dwa klasyczne receptory kannabinoidowe:

• TRPV1 (waniloidowy receptor przejściowego potencjału typu 1) bierze udział w przekazywaniu sygnału bólowego i regulacji temperatury ciała. CBD jest znanym agonistą TRPV1.
• 5-HT1A (receptor serotoninowy) ma znaczenie dla regulacji nastroju i poziomu lęku. Wykazano, że CBD aktywuje ten receptor, co może częściowo tłumaczyć jego wpływ na odczuwanie lęku.
• GPR55, nazywany czasem „trzecim receptorem kannabinoidowym”, uczestniczy w regulacji gęstości kości, ciśnienia krwi i odczuwania bólu.
• PPARγ to receptor jądrowy zaangażowany w metabolizm, stany zapalne i proliferację komórek.

Co tak naprawdę robi ECS?

Układ endokannabinoidowy bywa określany mianem głównego regulatora organizmu, systemu utrzymującego go w równowadze (homeostazie). Udokumentowano jego udział między innymi w:

• Odczuwaniu bólu i stanach zapalnych
• Regulacji nastroju i reakcji emocjonalnych
• Pamięci i procesach uczenia się
• Apetycie i metabolizmie
• Cyklach snu
• Funkcjonowaniu układu odpornościowego
• Reakcjach na stres
• Neuroprotekcji

Warto zwrócić uwagę na jedną istotną różnicę: w przeciwieństwie do większości układów neuroprzekaźnikowych, ECS działa niejako wstecz. Gdy neuron postsynaptyczny staje się nadmiernie aktywny, wysyła endokannabinoidy w kierunku neuronu presynaptycznego, aby spowolnić sygnał. Ten wsteczny mechanizm sygnalizacji sprawia, że kannabinoidy pełnią wyjątkową rolę swoistego biologicznego hamulca.

4. Fitokannabinoidy: główni gracze

Poniżej przedstawiamy profil najważniejszych kannabinoidów obecnych w konopiach i w roślinie cannabis w ogóle.

CBD (Kannabidiol)

CBD to dominujący kannabinoid w legalnych konopiach oraz najlepiej przebadany, nieodurzający związek obecny w tej roślinie. Nie łączy się silnie z receptorami CB1 ani CB2 w klasycznym sensie. Zamiast tego moduluje działanie ECS w sposób pośredni: hamuje enzym FAAH (odpowiedzialny za rozkład endokannabinoidu anandamidu), aktywuje receptory TRPV1 i 5-HT1A, a przy receptorze CB1 działa jako negatywny modulator allosteryczny, co oznacza, że w obecności THC może faktycznie osłabiać jego działanie.

Badania nad CBD są bardziej zaawansowane niż w przypadku jakiegokolwiek innego kannabinoidu. Najsilniejsze dowody kliniczne dotyczą padaczki: farmaceutyczny preparat CBD o nazwie Epidiolex uzyskał zgodę amerykańskiej FDA na leczenie dwóch rzadkich postaci padaczki dziecięcej, zespołu Dravet i zespołu Lennoxa-Gastauta. Poza tym obszarem, obszerny zbiór badań przedklinicznych i badań z udziałem ludzi analizuje wpływ CBD na lęk, sen, stany zapalne, ból i neuroprotekcję.

Status prawny: W UE produkty CBD pozyskiwane z zatwierdzonych odmian konopi mogą być legalnie sprzedawane jako suplementy diety, pod warunkiem że spełniają wymogi rozporządzenia o nowej żywności i zawierają mniej THC niż próg ustalony w danym kraju (zwykle od 0,2% do 0,3%).

THC (Delta-9-Tetrahydrokannabinol)

THC to główny psychoaktywny kannabinoid obecny w konopiach. Łączy się bezpośrednio i silnie z receptorami CB1 w mózgu, wywołując odurzające działanie kojarzone z marihuaną. W konopiach przemysłowych THC występuje jedynie w ilościach śladowych. Prawny próg w UE dla suszonego kwiatu wynosi 0,3%, a gotowe produkty muszą zwykle zawierać mniej niż 0,2% THC (wartość ta różni się w zależności od kraju).

Mimo swojej reputacji, THC jest też przedmiotem poważnych badań medycznych i stanowi substancję czynną zatwierdzonych leków, między innymi dronabinolu, stosowanego przy nudnościach, oraz preparatu złożonego Sativex (o stosunku THC do CBD 1:1), wykorzystywanego w leczeniu spastyczności związanej ze stwardnieniem rozsianym.

Status prawny: W większości krajów substancja kontrolowana powyżej określonych progów stężenia. W legalnych produktach konopnych obecna jedynie w ilościach śladowych.

CBG (Kannabigerol)

Jako bezpośredni produkt dekarboksylacji CBGA („matki kannabinoidów”), CBG zyskało własną reputację cząsteczki prekursorowej. W dojrzałych roślinach konopi większość CBGA jest już przekształcona w inne kannabinoidy, dlatego CBG zwykle występuje w niewielkich ilościach, chyba że roślina została wyhodowana specjalnie z myślą o jego zachowaniu. Powstały już odmiany konopi o wysokiej zawartości CBG, które napędzają nową falę produktów, takich jak olejek CBG czy kryształy CBG.

CBG oddziałuje zarówno na receptory CB1, jak i CB2, a dodatkowo hamuje wychwyt zwrotny GABA, neuroprzekaźnika o działaniu uspokajającym. Badania przedkliniczne analizowały potencjalne właściwości antybakteryjne, przeciwzapalne i neuroprotekcyjne CBG. Dane z badań klinicznych z udziałem ludzi są wciąż ograniczone, choć wciąż przybywa ich coraz więcej.

Status prawny: W większości krajów nieujęte na liście substancji kontrolowanych; w UE legalne w produktach pochodzących z konopi.

CBN (Kannabinol)

CBN powstaje w miarę utleniania się THC z upływem czasu. W praktyce jest to po prostu „postarzałe” THC. Kwiat konopi wystawiony na działanie ciepła, światła lub powietrza stopniowo gromadzi coraz więcej CBN. Mimo tego pochodzenia CBN ma bardzo słabe właściwości psychoaktywne i przy stężeniach spotykanych w produktach konopnych uznaje się je za związek nieodurzający.

CBN wzbudza zainteresowanie przede wszystkim w kontekście snu, na podstawie wstępnych badań i relacji użytkowników. Baza dowodów klinicznych z udziałem ludzi jest jednak wciąż bardzo skromna, a popularne stwierdzenie, że „CBN to kannabinoid na sen”, opiera się w dużej mierze na niewielkich lub przedklinicznych badaniach. CBN wykazuje też pewien potencjał jako środek antybakteryjny.

Status prawny: Zasadniczo legalne w produktach pochodzących z konopi; rzadko regulowane odrębnie od THC.

CBC (Kannabichromen)

CBC jest trzecim, po THC i CBD, najliczniej występującym kannabinoidem w większości odmian konopi, choć zwykle w niewielkich ilościach. Nie łączy się w istotnym stopniu z receptorami CB1 ani CB2, oddziałuje natomiast na inne cele receptorowe, w tym TRPV1 i TRPA1, biorące udział w przekazywaniu sygnału bólowego.

W badaniach przedklinicznych analizowano przeciwzapalne, przeciwdepresyjne i neuroprotekcyjne właściwości CBC, a szczególne zainteresowanie budzi ono w połączeniu z innymi kannabinoidami (efekt entourage). Podobnie jak CBG, wciąż jest słabo przebadane w badaniach z udziałem ludzi.

Status prawny: Nieregulowane odrębnie; legalne w produktach pochodzących z konopi.

THCV (Tetrahydrokannabiwaryna)

THCV ma podobną budowę cząsteczkową do THC, ale krótszy łańcuch boczny, co zmienia sposób jego oddziaływania na receptory CB1. Przy niskich dawkach THCV może działać jako antagonista CB1 (blokując jego działanie), natomiast przy wyższych dawkach zachowuje się bardziej jak słaby agonista. To właśnie sprawia, że THCV budzi zainteresowanie jako potencjalne narzędzie do regulacji apetytu, kontroli poziomu cukru we krwi i zarządzania masą ciała.

W większości odmian konopi THCV występuje w bardzo niskich stężeniach i w znaczących ilościach spotyka się je głównie w niektórych afrykańskich odmianach konopi. Jest to jeden z trudniej dostępnych kannabinoidów, jeśli chodzi o pozyskanie go w większych ilościach.

Status prawny: W niektórych krajach niejednoznaczny. Ze względu na podobieństwo strukturalne do THC podlega w kilku państwach dodatkowej kontroli regulacyjnej.

CBDA i THCA: surowe formy kwasowe

Te kwasowe prekursory (litera „A” oznacza właśnie kwas) budzą coraz większe zainteresowanie same w sobie, nie tylko jako produkty przejściowe. CBDA wykazało w modelach przedklinicznych działanie przeciwwymiotne i przeciwlękowe, przy niektórych celach receptorowych potencjalnie nawet silniejsze niż samo CBD. THCA, mimo że w surowej formie nie działa psychoaktywnie, wykazało we wstępnych badaniach właściwości przeciwzapalne i neuroprotekcyjne.

Produkty zaprojektowane tak, by zachować surowe kwasy kannabinoidowe, muszą unikać kontaktu z ciepłem i zwykle przechowuje się je inaczej niż standardowe olejki CBD. Nasze kwiaty konopi zawierają pełne spektrum kwasów kannabinoidowych w naturalnej, nieprzetworzonej formie.

5. Endokannabinoidy: wersja tworzona przez organizm

Fitokannabinoidy fascynują między innymi dlatego, że tak skutecznie działają w organizmie człowieka, a wynika to z faktu, że nasz organizm posiada już własny system zbudowany wokół podobnych cząsteczek, które sam wytwarza.

Dwa główne endokannabinoidy to:

Anandamid (AEA)

Nazwany od sanskryckiego słowa ananda, oznaczającego „błogość”, anandamid był pierwszym odkrytym endokannabinoidem (w 1992 roku, przez zespół Raphaela Mechoulama). Łączy się z receptorami CB1 i odgrywa rolę w regulacji nastroju, pamięci, odczuwaniu bólu, a nawet w zmianach neurologicznych związanych z tzw. euforią biegacza, którą naukowcy dziś przypisują raczej właśnie anandamidowi niż endorfinom.

Anandamid powstaje w miarę potrzeb i jest szybko rozkładany przez enzym FAAH. CBD hamuje działanie FAAH, dzięki czemu wydłuża czas, przez jaki anandamid pozostaje aktywny w organizmie. To jeden z głównych mechanizmów, dzięki którym CBD może pośrednio wpływać na nastrój i odczuwanie bólu.

2-Arachidonoiloglicerol (2-AG)

2-AG występuje w mózgu w znacznie wyższych stężeniach niż anandamid i jest głównym endogennym ligandem (cząsteczką wiążącą się z receptorem) zarówno dla CB1, jak i CB2. Odgrywa kluczową rolę w neuroprotekcji, regulacji apetytu i funkcjonowaniu układu odpornościowego. 2-AG jest rozkładany przez enzym MAGL (lipazę monoacyloglicerolową).

Kliniczny niedobór endokannabinoidowy (CECD)

Niektórzy badacze, w tym dr Ethan Russo, zaproponowali teorię klinicznego niedoboru endokannabinoidowego, zgodnie z którą u niektórych osób układ endokannabinoidowy jest przewlekle niedostatecznie aktywny, co mogłoby przyczyniać się do takich schorzeń jak migrena, fibromialgia czy zespół jelita drażliwego. Pozostaje to na razie hipotezą, a nie uznaną diagnozą kliniczną, dostarcza jednak jednego z możliwych teoretycznych wyjaśnień, dlaczego kannabinoidy roślinne mogą przynosić ulgę niektórym osobom zmagającym się z tymi schorzeniami.

6. Kannabinoidy syntetyczne

Nie wszystkie kannabinoidy pochodzą z roślin czy z naszego własnego organizmu. Warto dobrze rozróżnić dwie zupełnie odmienne kategorie kannabinoidów syntetycznych.

Syntetyki farmaceutyczne

Uznane kannabinoidy farmaceutyczne opracowano z myślą o leczeniu konkretnych schorzeń. Należą do nich dronabinol (syntetyczne THC, stosowane przy nudnościach spowodowanych chemioterapią oraz utracie apetytu związanej z AIDS), nabilon (analog THC stosowany przy nudnościach) oraz nabiksymole (Sativex, ekstrakt roślinny wystandaryzowany jako produkt farmaceutyczny). Są to leki wydawane na receptę, ściśle regulowane i stosowane pod nadzorem lekarza.

Niebezpieczne kannabinoidy syntetyczne

Sprzedawane często jako „kadzidła ziołowe” czy „dopalacze” pod nazwami takimi jak Spice, K2 czy Mamba, są to zupełnie inne związki, zwykle zaprojektowane tak, by naśladować działanie THC, ale wiążące się z receptorami znacznie silniej i w mniej przewidywalny sposób. Wiązano je z poważnymi działaniami niepożądanymi, epizodami psychotycznymi, incydentami sercowymi, a nawet zgonami. Nie mają one nic wspólnego z kannabinoidami pochodzącymi z konopi i w żadnym wypadku nie należy ich z nimi mylić.

7. Efekt entourage

Jednym z najczęściej dyskutowanych, i budzących kontrowersje, pojęć w nauce o kannabinoidach jest efekt entourage, czyli hipoteza, zgodnie z którą kannabinoidy, terpeny i inne związki roślinne działają skuteczniej razem niż jakikolwiek pojedynczy związek osobno.

Koncepcję tę najpełniej rozwinęli dr Raphael Mechoulam i dr Ethan Russo. W swojej wpływowej publikacji z 2011 roku, opublikowanej w British Journal of Pharmacology, Russo dowodził, że bogactwo fitochemiczne konopi sprawia, że ekstrakty z całej rośliny mają szersze spektrum działania terapeutycznego niż samo czyste CBD czy THC. Teoria zakłada, że terpeny takie jak mircen, limonen i beta-kariofilen modulują i wzmacniają działanie kannabinoidów. Warto zaznaczyć, że sam beta-kariofilen jest agonistą receptora CB2.

Co naprawdę mówią dowody naukowe

Warto zachować tu wyważone podejście. Efekt entourage jest biologicznie wiarygodny i potwierdzony szeregiem badań przedklinicznych (na zwierzętach i na komórkach). Solidnych dowodów z badań klinicznych z udziałem ludzi, porównujących ekstrakty pełnospektralne z izolatami, wciąż jednak brakuje. W kilku badaniach nad leczeniem padaczki wykorzystano ekstrakty z całej rośliny, a coraz więcej badaczy popiera zasadę synergii botanicznej. Mimo to twierdzenie, że produkty pełnospektralne są zawsze lepsze od izolatów, niezależnie od osoby i zastosowania, to zbytnie uproszczenie.

To, co teoria efektu entourage sugeruje, i w czym panuje dość szeroki konsensus naukowy, to fakt, że złożoność chemiczna konopi stanowi więcej niż sumę poszczególnych składników, a rezygnacja z drugorzędnych kannabinoidów i terpenów na rzecz czystego CBD może pozbawiać produkt potencjalnie wartościowych właściwości.

8. Kannabinoidy a organizm: co mówią badania?

Poniżej znajdą Państwo rzetelne podsumowanie tego, co obecnie potwierdza nauka, uporządkowane według poziomu dowodów.

Silne dowody kliniczne

Padaczka to obszar z najsolidniejszymi dowodami. Epidiolex (oczyszczone CBD) zatwierdzony jest zarówno przez amerykańską FDA, jak i europejską EMA do leczenia zespołu Dravet i zespołu Lennoxa-Gastauta. W badaniach klinicznych istotnie zmniejszał częstość napadów w porównaniu z placebo. To przełomowy dowód: związek kannabinoidowy zarejestrowany jako lek na receptę na podstawie badań III fazy.

Umiarkowane, ale rosnące dowody

Lęk to jedno z najlepiej przebadanych zastosowań poza padaczką. Wiele kontrolowanych badań z udziałem ludzi wykazało, że CBD może zmniejszać poziom lęku w kontekście lęku społecznego, sytuacji publicznych wystąpień oraz w modelach lęku uogólnionego. Szeroko cytowane badanie z 2019 roku (Shannon i wsp.), opublikowane w The Permanente Journal, wykazało, że 79% pacjentów zgłosiło obniżenie poziomu lęku w pierwszym miesiącu suplementacji CBD. Autorzy zaznaczają, że były to wyniki obiecujące, lecz wstępne, i że wciąż potrzebne są randomizowane badania kontrolowane.

Sen jest ściśle powiązany z lękiem, a kilka badań wykazało poprawę jakości snu przy stosowaniu CBD, szczególnie u pacjentów, u których problemy ze snem wynikały wtórnie z lęku. Dowody na skuteczność CBD jako podstawowego środka na sen u osób poza tym zdrowych są znacznie słabsze.

Ból i stany zapalne to jedne z najczęściej wymienianych powodów sięgania po CBD, a dowody z badań przedklinicznych są tu obszerne. Dowody kliniczne z udziałem ludzi wciąż przybywają, choć są bardziej niejednoznaczne. Wiele badań wykazało istotne zmniejszenie bólu u pacjentów z bólem przewlekłym, a preparat złożony Sativex (CBD i THC) potwierdził w badaniach klinicznych skuteczność w bólu neuropatycznym oraz spastyczności związanej ze stwardnieniem rozsianym.

Badania na wczesnym etapie i badania przedkliniczne

Neuroprotekcja: CBD wykazało właściwości neuroprotekcyjne w modelach komórkowych i zwierzęcych w kontekście choroby Alzheimera, choroby Parkinsona i urazowego uszkodzenia mózgu. Badania z udziałem ludzi są na bardzo wczesnym etapie.

Schorzenia skóry: Kannabinoidy stosowane miejscowo wykazały działanie przeciwzapalne w badaniach nad trądzikiem i łuszczycą, a obecnie trwa kilka badań klinicznych z zakresu dermatologii.

Uzależnienia i używanie substancji psychoaktywnych: Wstępne dowody sugerują, że CBD może zmniejszać głód sytuacyjny (wywołany bodźcami) u osób z zaburzeniami związanymi z używaniem opioidów. Badanie z 2019 roku, podwójnie zaślepione, randomizowane, kontrolowane placebo, przeprowadzone przez Hurd i wsp. i opublikowane w The American Journal of Psychiatry, wykazało, że CBD istotnie zmniejszało głód sytuacyjny i poziom lęku u osób utrzymujących abstynencję po uzależnieniu od heroiny. Badacze zaobserwowali też obniżenie fizjologicznych wskaźników stresu, w tym tętna i poziomu kortyzolu.

Ważna informacja: Zgodnie z prawem unijnym (i przepisami obowiązującymi w większości krajów) produkty kannabinoidowe sprzedawane jako suplementy diety nie mogą formułować konkretnych twierdzeń medycznych. Żadna informacja na tej stronie nie powinna być traktowana jako porada medyczna ani jako twierdzenie, że kannabinoidy diagnozują, leczą lub uzdrawiają jakiekolwiek schorzenie. W przypadku problemów zdrowotnych zawsze należy skonsultować się z wykwalifikowanym pracownikiem służby zdrowia.

9. Rodzaje ekstraktów kannabinoidowych

To jedno z najważniejszych w praktyce rozróżnień dla każdego, kto kupuje produkty kannabinoidowe.

Ekstrakty pełnospektralne zachowują pełny profil kannabinoidów i terpenów obecnych w wyjściowej roślinie. Zawierają śladowe ilości THC, zwykle poniżej 0,2% w legalnych produktach unijnych. U większości osób taki poziom THC nie stwarza ryzyka psychoaktywnego ani istotnego ryzyka wykrycia w teście na obecność narkotyków, choć nie można tego zagwarantować w każdym przypadku, zwłaszcza przy bardzo wysokich dawkach.

Ekstrakty szerokospektralne przechodzą dodatkowy proces przetwarzania, który usuwa THC przy zachowaniu pozostałych kannabinoidów i terpenów. To pragmatyczne rozwiązanie pośrednie, które zachowuje potencjalne korzyści efektu entourage, jednocześnie ograniczając obawy związane z obecnością THC.

Izolat to najczystsza forma kannabinoidu, pozbawiona jakichkolwiek innych związków roślinnych. Zwykle jest bez smaku i zapachu, dzięki czemu łatwo wkomponować go w inne produkty.

10. Status prawny poszczególnych kannabinoidów

Przepisy dotyczące konopi wciąż należą do jednych z najbardziej rozdrobnionych obszarów prawa konsumenckiego na świecie. Poniżej znajdą Państwo praktyczny przegląd, warto jednak zawsze zweryfikować lokalne przepisy, ponieważ zmieniają się one dość często.

Unia Europejska

W UE obowiązują dwa równoległe reżimy prawne. Uprawa konopi przemysłowych jest legalna w krajach członkowskich, o ile wykorzystywane są zatwierdzone odmiany zawierające mniej niż 0,3% THC w roślinie. CBD pozyskiwane z tych roślin podlega regulacjom dotyczącym nowej żywności, kategorii wprowadzonej przez Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) w 2019 roku. Oznacza to, że suplementy diety i produkty spożywcze zawierające CBD muszą uzyskać zezwolenie w ramach procedury nowej żywności, zanim trafią na rynek w nowych kategoriach produktowych (dla wielu marek proces ten wciąż trwa).

THC we wszystkich krajach członkowskich UE pozostaje substancją kontrolowaną na mocy Jednolitej konwencji ONZ. Próg egzekwowany w gotowych produktach różni się w zależności od kraju: najczęściej stosuje się 0,2%, choć niektóre państwa w produktach spożywczych stosują wartość 0,0%.

CBG, CBN, CBC w większości krajów UE zasadniczo nie są regulowane odrębnie i pozostają legalne w produktach pochodzących z konopi, o ile zawartość THC mieści się w dopuszczalnych limitach.

Delta-8 THC i HHC (heksahydrokannabinol) oraz inne nowe, półsyntetyczne kannabinoidy znajdują się w prawnej szarej strefie. Kilka krajów UE zdecydowało się już wprost je zakazać. Do tych substancji należy podchodzić z dużą ostrożnością i zawsze sprawdzać aktualne przepisy lokalne.

Wielka Brytania

Po brexicie Wielka Brytania stosuje podobne ramy prawne, a produkty CBD regulowane są jako nowa żywność przez FSA (Agencję Standardów Żywności). Aby produkt mógł być legalnie sprzedawany, musi znajdować się na zatwierdzonej przez FSA liście nowej żywności. THC jest substancją kontrolowaną klasy B; limit w gotowych produktach CBD wynosi 1 mg na opakowanie.

Stany Zjednoczone

Ustawa Farm Bill z 2018 roku zalegalizowała konopie oraz pochodzące z nich CBD na poziomie federalnym, pod warunkiem że roślina zawiera mniej niż 0,3% THC. FDA nie wypracowała jednak jeszcze jasnej ścieżki regulacyjnej dla CBD w żywności i suplementach diety. THC (delta-9) wciąż pozostaje substancją kontrolowaną na poziomie federalnym, choć wiele stanów zalegalizowało je do celów medycznych lub rekreacyjnych. Delta-8 THC znajduje się w spornej sytuacji prawnej: pochodzi z CBD wytwarzanego z konopi, ale zostało zakazane w ponad dziesięciu stanach.